Grootformaat tegels: voor- en nadelen op een rij

Voordelen

Het grootste voordeel is visueel: minder voegen betekent een rustigere ruimte. In een badkamer oogt alles groter en schoner. In een woonkamer met grootformaat vloertegels krijgt u bijna een beton- of natuursteeneffect, maar met het gemak van keramiek.

Functioneel zijn er ook pluspunten. Minder voegen betekent minder gevoelige punten waar water en vuil kunnen binnendringen. In de doucheruimte is dat een voordeel. Ook het schoonmaken gaat sneller, want er is simpelweg minder voeg om bij te houden.

Voor wie een moderne, strakke uitstraling wil, zijn grootformaat tegels bijna altijd de juiste keuze. Ze geven direct een gevoel van kwaliteit en tijdloosheid, en ze dateren minder snel dan uitgesproken patronen of kleuren.

Nadelen en uitdagingen

Grootformaat tegels stellen hogere eisen aan de ondervloer. Afwijkingen van 2 of 3 millimeter op een strekkende meter, waar u bij een 30 bij 60 tegel nog mee wegkomt, zijn bij een 120 bij 60 plaat direct zichtbaar als holtes of hoogteverschillen. Egaliseren van de vloer wordt daardoor vaker noodzakelijk, wat extra kosten en tijd vraagt.

Ook het vervoer en de verwerking zijn intensiever. XL-platen breken makkelijk als ze niet goed ondersteund worden. De tegelzetter moet met een tegelzuigersysteem werken en heeft bijna altijd een tweede persoon nodig. Dat maakt de m2-prijs hoger: reken op 20 tot 40 procent meer dan voor standaardformaten.

Ten slotte het zagen. Een tegel van 120 bij 240 zagen vraagt een grote zaagtafel en de juiste diamantschijf. Niet elke tegelzetter heeft dat materieel en kan dus niet zonder meer met XL-platen werken. Vraag hier vooraf naar, want een tegel die alleen recht gelegd kan worden zonder maatwerk is in de praktijk niet bruikbaar in een woonhuis.

Wanneer grootformaat wel en niet werkt

Grootformaat werkt uitstekend in ruime woonruimtes, moderne keukens, open badkamers en nieuwbouwappartementen met strakke plattegronden. Het werkt minder goed in kleine, onregelmatige ruimtes met veel hoeken, muurafwijkingen en leidingen, waar bijna elke plaat op maat gezaagd moet worden.

• Geschikt: woonvloer in een open keuken-woonkamer, moderne gezinsbadkamer, hal van een nieuwbouwwoning
• Minder geschikt: jaren-30 badkamer met veel hoeken, smal toilet, werkkast onder een trap

Kostenverschil in de praktijk

Een standaardformaat vloertegel 60 bij 60 kost bij een tegelzetter ongeveer 40 tot 50 euro per m2 arbeid. Een grootformaat van 120 bij 60 zit op 55 tot 70 euro per m2. Voor XXL-formaten (240 bij 120 of groter) ligt het tarief op 80 tot 110 euro per m2 arbeid.

De materiaalprijs verschilt ook. Standaardtegels kosten 25 tot 70 euro per m2, XL-tegels beginnen rond 50 euro per m2 en lopen snel op tot 150 euro of meer voor design-series. Tel daarbij een hogere lijmprijs (dikkere lijmlaag nodig) en extra egalisatie, en het verschil tikt flink aan.

Lijm, voeg en uitzetvoegen

Voor grootformaat is een vloeibare, gladde lijm nodig die een volledig contactoppervlak maakt. Standaard notchkam-lijm met pieken laat holtes tussen tegel en ondervloer achter, en dat breekt XL-tegels onder belasting. Wij werken met de buttering-floating methode: lijm op de ondervloer en op de tegel zelf. Duurder, maar het is de enige methode die technisch veilig is.

Ook de voegbreedte is anders. Waar standaardformaten vaak 3 mm voeg krijgen, leggen we XL-platen met 2 mm voegen. Dat geeft de gewenste naadloze uitstraling. Uitzetvoegen aan de randen, bij de muur en bij drempels, zijn echter extra belangrijk, omdat grote tegels ook meer uitzetten en krimpen per strekkende meter.